Đó là vào năm 1926, khi nhà làm phim Warner Bros (Mỹ) sáng chế ra kiểu nhạc trong phim một cách nguyên sơ nhất
Giải Oscar cho nhạc phim hay nhất (Best Original Score) là một trong các giải thưởng danh giá của Giải thưởng Viện Hàn lâm (Academy Awards) là giải thưởng điện ảnh của (Hoa Kỳ).
Và âm nhạc cũng như một thứ ngôn ngữ hình ảnh khi nó có tác dụng để chuyển cảnh, để làm cầu nối giữa cảnh trước với cảnh sau, dẫn dắt cốt truyện phim và truyền thêm cảm xúc.
Duyên do trước nhất phải kể đến là vấn đề “con người”. Âm thanh trong một bộ phim bao gồm ba thành phần là: tiếng động, lời thoại và âm nhạc. Thành thử, chúng ta phải đào tạo cho lớp nghệ sĩ kế cận, cả trong lĩnh vực âm nhạc và điện ảnh. Sự phối hợp nhuần nhuyễn giữa âm nhạc và hình ảnh đã tạo nên thành công cho những bộ phim kinh điển.
Chính vì Âm nhạc là một trong ba thành tố cấu thành nên âm thanh trong điện ảnh, âm nhạc là phần quan trọng không thể thiếu trong mỗi bộ phim và cũng chính nó đã nâng tầm một bộ phim để trở thành tuyệt tác điện ảnh.
Âm nhạc nổi trên lớp âm thanh, len lách vào trong từng hình ảnh. Đôi khi họ không nhớ tên và nội dung phim mà chỉ nhớ bài hát. Việc đưa những nét nhạc dân tộc dân gian vào phim cũng phải có sự tuyển lựa, đừng biến nó trở nên nguyên tố mang tính minh họa, hoặc nhại lại mà phải có hồn. Kể từ năm 1928, giải Oscar được trao hàng năm tại đô thị Los Angeles để ghi nhận những thành tựu xuất sắc của điện ảnh trong năm về các đạo diễn, diễn xuất, kịch bản, âm nhạc… Thực trạng âm nhạc trong phim truyện Việt Nam Việt Nam là một tổ quốc có bề dày lịch sử, có một nền văn hóa truyền thống đa dạng, đặc biệt là có tới 54 dân tộc.
Một mình nó đã làm chức năng kép khi vừa là một trong những nguyên tố mô tả cảm xúc, vừa đóng vai trò là một phương tiện kĩ thuật trong điện ảnh. Điện ảnh và âm nhạc là sự phối hợp thần kì, nếu không có âm nhạc thì những tác phẩm điện ảnh gần như vô nghĩa, âm nhạc quyết định sự thành bại của một bộ phim.
Ở Việt Nam, khái niệm âm nhạc trong phim truyện chưa được đề cao. Từ đó, buộc người nhạc sĩ phải có cảm xúc đồng điệu.
Vì kinh phí làm phim ở nước ta còn quá thấp nên việc đổi mới các trang thiết bị thu âm là điều vô cùng khó khăn.
Đây là cái dở, cần khắc phục hiện trạng này. Tính chất minh họa trong nhạc phim là có nhưng đặc tính của âm nhạc trong phim chính là sự biểu hiện. Người nhạc sĩ luôn xác định tư thế sẵn sàng của một người làm công tác sáng tạo chứ ít khi đặt mình trong vai trò của người được đặt hàng.
Âm nhạc Việt Nam bây chừ phong phú hơn, bắt tai hơn, đáp ứng nhiều thể hơn nhưng về nội lực mà nói là yếu vì tính sáng tạo ít hơn, có nhiều yếu tố ngoại lai, đánh mất đi bản sắc, ngôn ngữ, giọng nói của một nhân vật đồng hành. 54 dân tộc là 54 nền văn hóa với các loại hình nghệ thuật truyền thống khác biệt. Chính vì vậy, đạo diễn sẽ chọn nhạc sỹ không đúng với khả năng và khiến cho sản phẩm kém về chất lượng là tất nhiên.
Người nhạc sỹ viết nhạc cho phim cũng giống như một viên phi công phải có tay lái giỏi. Tuy nhiên có tác phẩm nhạc phim được đông đảo công chúng yêu thích thỉnh thoảng cũng nhờ cái duyên.
Âm nhạc truyền thống là tinh hoa, là sự đúc kết suốt nhiều thế kỷ của tổ tông chúng ta. Ngày nay, Âm nhạc trong phim truyện, ngoài tính nhạc điệu, âm nhạc đòi hỏi rất lớn ở yếu tố kỹ thuật phối và hòa âm.
Có hai khái niệm là nhạc phim hay bài hát trong phim. Ở đây, người viết nhạc phim thực sự ngoài khả năng làm chủ lĩnh vực khí nhạc thì còn có năng lực sáng tác thanh nhạc.
Nhớ lại quãng thời kì vàng son những năm 60, Xưởng phim truyện Việt Nam khi đó đã có hẳn một dàn nhạc giao hưởng, có chỉ huy dàn nhạc, có phòng thu riêng. Chúng ta đều biết, không ai có thể phủ nhận được giá trị lịch sử, giá trị nhân bản của nền âm nhạc dân tộc, bởi không có nó, dân tộc sẽ chẳng thể vượt qua khỏi đêm trường nghìn năm Bắc thuộc, không thể vượt qua những khúc quanh cam go, khắc nghiệt của chiến tranh nối tiếp chiến tranh và lịch sử dựng nước và giữ nước của dòng dõi Lạc Hồng
Hiện nay đang có sự thiếu hụt thế hệ các nhạc sĩ được đào tạo bài bản để viết nhạc phim. Nhiều khi các nhà đạo diễn phim hợp tác với một số nhạc sĩ theo cảm tính hay những mối quan hệ nghề trên cơ sở đôi bên có sự tin tức lẫn nhau, ít có sự đồng sáng tạo. Đó là các làn điệu hát ru, hát đồng dao, hát giao duyên, hát mừng nhà mới, mừng được mùa.
Âm nhạc cũng là thứ phương tiện đắc lực góp phần khắc họa rõ nét hơn tâm trạng của những nhân vật trong bộ phim. Nói cách khác, người xem dần dần có thói quen hấp thụ mối tác động tương hỗ giữa hình ảnh và âm thanh, âm nhạc trở nên một giá trị thẩm mỹ riêng của điện ảnh. Có trường hợp đạo diễn và nhạc sĩ tranh cãi đến cùng sao cho tác phẩm hoàn chỉnh một cách tốt nhất.
Bởi đối với phim truyện ngoài việc đầu tư về mặt hình ảnh, kỹ thuật thì phải chú trọng nâng cao đầu tư cho âm nhạc, biến nó trở nên một kênh âm thanh hữu hiệu, tương trợ hiệu quả cho hình ảnh. Cần đào tạo một đội ngũ sáng tác cho tương lai, đó là các nhạc sĩ được trang bị tri thức âm nhạc đầy đủ, hiểu sâu sắc về nền âm nhạc dân tộc, nắm được khoa học kỹ thuật mới, tiếp cận được các nền âm nhạc thế giới từ cổ điển đến hiện đại.
Nên chi có những phim phần nhạc không cần tổng phổ mà người viết chỉ nhìn vào hình ảnh trong phim rồi ứng tác tại chỗ trên đàn điện tử. Cảnh trong phim Em còn nhớ hay em đã quên Vai trò của âm nhạc trong điện ảnh Sự ra đời của phim có âm thanh đã đánh dấu một bước phát triển lớn trong nền điện ảnh thế giới, âm thanh đóng vai trò truyền cảm hứng cho quơ bộ phim.
Thứ hai, các nhà làm phim hay đổ lỗi cho kinh phí thấp nên không thể nào thực hiện việc chọn lựa âm nhạc. Dù rằng họ rất tôn trọng nhạc sĩ nhưng họ có chính kiến riêng và Đôi khi thuyết phục được nhạc sĩ theo những yêu cầu của họ. Tôi cho rằng đây là một quan niệm hoàn toàn không đúng. Tôi cho rằng lỗi ở đây trước nhất thuộc về người đạo diễn.
Quờ phần âm nhạc trong các phim, đặc biệt là phim truyện điện ảnh gần như đều được thể hiện bằng âm nhạc điện tử. Nhạc sỹ Đỗ con tạo Chủ tịch Hội Nhạc sỹ Việt Nam. Đôi khi lại biến thành dịch vụ, ở đó vẫn còn nhiều thuộc tính gia công. Những ca khúc này có thể tách ra đứng độc lập, tuy nhiên đó là một đặc sản khác không phải là nhạc phim.
(TGĐA) - Điện ảnh là môn nghệ thuật của hình ảnh, tuy nhiên các nhà làm phim lại khẳng định vai trò của âm thanh là rất lớn.
Ngoài ra, đạo diễn phải là người có đôi tai âm nhạc tinh tế… Sáng tác nhạc phim đã trở nên một khâu quan trọng cấu thành bộ phim. Nếu anh không nghiêm khắc, không thông thuộc thì vững chắc sẽ đặt âm nhạc vào vị trí rất cảm tính. Nữ ca sỹ Thủy Tiên cũng được biết đến với tư cách là một nhạc sỹ viết nhạc phim thị trường hiện giờ Vậy phải làm thế nào để giữ gìn vẻ đẹp của âm nhạc dân tộc trường tồn với thời kì, đồng thời, vẫn thu nạp được những tinh hoa của âm nhạc thế giới để làm phong phú thêm đời sống tinh thần của quần chúng.
Âm nhạc là khúc biến tấu tuyệt diệu trình bày những cung bậc xúc cảm của nhân vật và những biến cố khác nhau diễn ra trong quơ phim, bởi Âm nhạc là không biên cương, là không khoảng cách và Âm nhạc hàn gắn thế giới. # Đáng lo ngại về chất lượng nghệ thuật ở một số loại thể phim, trong đó có cả phim truyện nhựa. Thỉnh thoảng, một số đạo diễn chỉ nghĩ nhạc sĩ này được việc thì họ đặt hàng mà không cần quan tâm chất lượng sản phẩm sẽ ra sao.
Nếu có bức tranh so sánh sẽ thấy phim của Việt Nam trong những bước đi trước nhất là phim đen trắng thì đã có một dàn nhạc giao hưởng kèm theo. 3 nhân tố này hòa trộn vào nhau để tạo nên một tổng thể xuyên suốt. Nhờ bổ sung chất liệu âm nhạc, đời sống nhân vật nói chung và trạng thái cảm xúc nói riêng trở thành sống động hơn, sâu hơn, hiện thực hơn.
Phim truyền hình bỗng nhiên muốn khóc với ca khúc nhạc phim rất được giới trẻ yêu thích Ở Việt Nam hiện nay, những nhà làm điện ảnh cũng đã chú trọng nhiều đến phần âm nhạc trong phim.
Điện ảnh thuở khai sinh hoàn toàn không có âm thanh, nhưng việc này kéo dài không lâu, các nhà làm phim cũng nhận ra rằng âm thanh đóng vai trò dẫn chuyện, dẫn xúc cảm cho người nghe
Chúng ta thiếu những chuyên gia giỏi trong lĩnh vực này, đó là các nhà “đạo diễn” âm thanh, kỹ thuật viên âm thanh, từ việc lên một kịch bản âm thanh như thế nào cho hiệu quả, đến việc cập nhật và sử dụng các trang thiết bị thu âm hiện đại ra sao, xử lý âm thanh thế nào.
Thí dụ như các ca khúc trong phim còn sống mãi như Em còn nhớ hay em đã quên, Mùi hoa sữa … và sau này là những bài hát trong các series phim truyền hình dài tập. Nên chi, những bộ phim kinh điển trên thế giới âm nhạc đóng vai trò chủ đạo đẩy được tính hùng vĩ của nó nhằm đánh thẳng vào lòng người xem một cảm giác bị choáng ngợp.
Nhạc trong phim ngày càng đương đại hơn nhưng không có tức thị nó xóa mờ được những giá trị truyền thống, tính dân tộc. Nhạc phim là một lĩnh vực mà chỉ có số ít nhạc sỹ và những người thực thụ có sở trường và khả năng mới làm được hiệu quả. Bên cạnh đó, phương thức diễn tả cũng là mối lo.
Nền nghệ thuật điện ảnh đã có thêm một công cụ mới để diễn đạt sâu sắc và dễ dàng hơn ý đồ của các nhà làm phim. Có những bài hát trong phim công chúng xem xong chẳng nhớ câu nào.
Của 54 dân tộc anh em trên dải đất hình chữ S (Việt Nam). Nhưng chỉ hơn một thập niên sau, năm 1940, nhạc phim (tính cả nhạc nền, nhạc dạo đầu hay ca khúc trong phim) đã trở nên một nhân tố chẳng thể thiếu trong một tác phẩm điện ảnh, như thể trở thành một thế cục thứ hai song hành cùng cốt truyện, thậm chí còn quyết định sự thành bại của một bộ phim. Thành ra, chúng ta nên hướng tới sự chuyên môn hóa cho những người làm nhạc phim.
Âm nhạc gắn kết con người và hình thành nên nhân cách con người. Bên cạnh đó chúng ta thiếu hẳn đội ngũ nhạc sĩ chuyên viết nhạc cho phim được đào tạo bài bản. Nhạc nền thu hẹp khoảng cách giữa khán giả và phim. Ở đây có sự khống chế về mặt thời gian, không gian, về tâm lý của nhân vật nên cảm xúc được ép lại khi đạo diễn viết kịch bản phân cảnh.
Người viết nhạc không phải minh họa lại hình ảnh mà phải là một nhà sáng tạo, có đủ kỹ năng về chuyên môn và có đủ độ tư duy, trong đó nhiệt độ sáng tạo là quan yếu.
Đó chính là ý chí Việt Nam, tâm hồn Việt Nam qua mọi thời đại, qua mọi thăng trầm mà vẫn giữ được cốt cách của chính dân tộc mình.
Đây là một mâu thuẫn tréo ngoe bởi với những phim hoạt hình của Walt Disney từ những thập kỷ 60 đã có dàn nhạc giao hưởng chơi một cách bài bản và đến hiện nay truyền thống đó trên thế giới vẫn được duy trì.
Điều này giải thích vì sao chúng ta lại có nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống độc đáo trong đó âm nhạc truyền thống là một phần hết sức quan yếu. Nếu một bộ phim chỉ có hình ảnh thì sức biểu cảm và ý đồ muốn truyền tải thông tin của đạo diễn tới khán giả chỉ đạt mức độ nào đó, nhưng phối hợp với âm thanh lại có thể đem đến hiệu quả rất cao sức biểu cảm tới khán giả, vì đặc điểm nhận thức của con người là: hình ảnh chỉ tác động gián tiếp tới cảm giác, cảm xúc của con người, còn âm thanh thì tác động trực tiếp tới chúng.
Một trong những thuộc tính căn bản của nhạc phim là khí nhạc (nghĩa là nhạc không lời). Chúng ta đã có một lớp nhạc sỹ thế hệ trước nên danh ở lĩnh vực nhạc phim phải kể đến như nhạc sỹ Nguyễn Đình Phúc, Hoàng Vân, Trần Quý và sau này là Trọng Bằng, Hồng Đăng, Phạm Minh Tuấn, Trọng Đài… Kế đến là lớp thế hệ kế cận như Bảo Phúc, Quốc Trung, Xuân Phương, Ngọc Châu, Huy Tuấn… đã góp phần cho sự thành công của nhiều loại thể phim.
Họ chú ý đến và hiểu ý nghĩa thẩm mỹ, học được cách tụ tập vào mới tác động của âm nhạc và điện ảnh. Viết nhạc cho phim truyện là rất khó, làm sao để cho khán giả ấn tượng đặc biệt về âm nhạc. Chuyện xảy ra tranh biện trong quá trình thực hành vẫn diễn ra thẳng thớm, có thể ngay trực tiếp trong phòng thu. Làm gì để khắc phục? Các nhà sinh sản phim Việt Nam giờ đã thấy được vai trò quan yếu của âm nhạc trong phim.
Phải nói rằng, nếu so sánh với các nước có nền điện ảnh phát triển thì chỉ xét riêng về mặt âm thanh thôi thì trang thiết bị của chúng ta còn quá thô sơ. Đây chính là một thách thức với âm nhạc dân tộc và những người làm thuê tác âm nhạc máu nóng với di sản nghệ thuật của tổ sư.
Đó là những đạo diễn kỹ tính về mặt âm nhạc
Chính sự đa dạng này đã tạo nên một bức tranh màu sắc cho văn hóa truyền thống Việt Nam. Vì vậy có nhẽ khó tránh khỏi những tranh biện xảy ra trong quá trình thực hành nhạc phim với đạo diễn. Một trong những nhạc sỹ trẻ viết nhạc phim khá ăn khách hiện thời là ca sỹ Minh Thư Âm nhạc trong phim không đơn thuần chỉ là những ca khúc được hát lên bởi nó được hình thành từ 3 nguyên tố: Nhạc dạo đầu; Nhạc nền, Nhạc phim và Ca khúc trong phim.
Tuy nhiên làm thế nào nâng cao được chất lượng và hiệu quả của âm nhạc trong phim Việt Nam thì lại là vấn đề không nhỏ. Hay nói cách khác, tiếng nói nhạc phim chính là tiếng nói của khí nhạc. Chúng ta phải hiểu khí nhạc là sự tả bằng âm thanh của dàn nhạc nên đòi hỏi phải có tiếng nói riêng.
Đầu tiên, chúng ta có thể mở những lớp tập huấn trên nền móng của những học viên phải là những nhạc sĩ về khí nhạc, từ đó mở những lớp về chuyên đề nhạc phim và đối tượng tham dự có thể là những nhạc sĩ trẻ được đào tạo một cách bài bản trong các Học viện âm nhạc, nhà trường chuyên ngành về sáng tác.
Cả thảy đều phải xem xét trên góc độ hiện thực của đời sống ngày nay một cách chi tiết, cụ thể, ngõ hầu mới mong tìm được một lối đi khả dĩ để dư luận và công chúng bằng lòng được. Nhưng đến khi phim của chúng ta có màu và có sự hỗ trợ của công nghệ với nhiều kỹ thuật đương đại thì âm nhạc trong phim lại dùng âm nhạc điện tử.
Nói như vậy để thấy rằng: Trong xu thế toàn cầu hóa, hòa nhập và mở cửa bây chừ, một mặt chúng ta có điều kiện giới thiệu bản sắc văn hóa nghệ thuật Việt Nam với bạn bè thế giới, mặt khác, nhiều trào lưu tư tưởng nghệ thuật, nhiều dòng âm nhạc tràn vào nước ta bằng nhiều hình thức, dưới mọi góc độ, và nhìn chung, chất lượng audio - video đều tốt hơn chúng ta, giá thành lại hạ.
Để thực hành được hết những nhân tố như trên là điều không đơn giản. Nếu các nhạc sĩ có điều kiện làm việc với các đạo diễn thì chất lượng kịch bản chính là việc khơi dậy cảm hứng sáng tạo của người nhạc sĩ. Thế nên trước khi phim có ngôn ngữ thì người ta lồng nhạc cho nó bằng cách cho cả một dàn nhạc sống đánh trực tiếp. Viết nhạc cho phim truyện điện ảnh vẫn là khó nhất vì đòi hỏi tư duy tổng thể, huy động sự tập trung về mặt âm thanh.
Vai trò của âm nhạc trong phim truyện là sự đồng sáng tạo. Những tín hiệu lạc quan vẫn đang nằm ở phía trước. Để làm được một bộ phim có âm thanh hay thì tiếng động phải sống động và chân thực, phần âm nhạc phải rất tinh tế phù hợp với từng cảnh, từng đoạn phim, chất lượng thu âm phải tốt, sự hòa âm phải rất khéo. #. Đó là các giá trị quí hiếm của sân khấu Tuồng, Chèo, Cải Lương, Ca Huế, các lối hát Cửa đình, Hầu văn, Quan họ, các điệu Hò - Vè - Ví - Lý đặc sắc của mỗi vùng đất, đã tạo nên vẻ đẹp lấp lánh, un đúc nên hồn thiêng dân tộc.
Người xem trong thời đoạn phim mới có âm thanh đã bắt đầu hiểu được sự liên hệ giữa nhạc và hình ảnh. Điều này đi ngược so với chuẩn thế giới, đáng lẽ âm nhạc trong phim truyện là phần rất quan trọng thì chúng ta lại dành cho nó một phần kinh phí rất nhỏ nên cũng hạn chế việc mời gọi nhạc sĩ.
Ở Việt Nam, hiện chưa có một nhạc sĩ nào được đào tạo bài bản về cách viết nhạc phim.
Đó là bởi sự tác động về mặt tâm lý vì bài hát đó được hát đi hát lại nhiều lần trong một tập phim nên chỉ cần đạt nhân tố có nội dung hợp với phim, có ca từ, nhạc điệu dễ nghe, dễ thuộc lập tức sẽ trở nên một sản phẩm gắn với bộ phim đó.
Có những sản phẩm điện ảnh mà ở đó được gắn với một bài hát thì đúng hơn. Việc tìm hiểu sâu về âm nhạc truyền thống dân tộc và tiếp thụ nền âm nhạc mới Việt Nam sẽ là nền tảng để các nhạc sĩ trẻ sáng tác những tác phẩm mang tính dân tộc truyền thống. Đạo diễn và nhạc sĩ phải là một ê-kíp ăn khớp nhau.
Dưới một bầu trời chung là sơn hà Việt Nam. Thời kì gần đây việc sáng tác nhạc phim đã có những trình diễn. Người nghe đòi hỏi sự sáng tạo trong từng thành phần, trong đó có âm nhạc, đòi hỏi tay nghề của các nhạc sĩ.
Trong 3 nhân tố ấy thì nhạc nền đóng vai trò quan yếu nhất bởi âm nhạc được xây dựng từ đường dây kịch bản, khi các nhà soạn nhạc nắm bắt ý tưởng nghệ thuật của đạo diễn, bám sát nội dung, chủ đề, xúc cảm chính của phim.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét